sahibinden.com ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğiyle hazırlanan "sahibindex Kiralık ve Satılık Konut Piyasası Görünümü" raporunun ekim ayı sonuçları açıklandı. Rapor, eylül ayı verilerine dayanıyor ve konut fiyatlarının enflasyonun gerisinde kaldığını ortaya koyuyor.
Satılık konutta reel fiyatlar yıllık bazda düştü
Enflasyondan arındırılmış satılık konut fiyatları eylülde, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla Türkiye genelinde yüzde 7,8 azaldı. Reel konut fiyat endeksi aynı ayda 141,9 puana indi.
Üç büyükşehirde de yıllık reel fiyatlar geriledi:
- İstanbul: yüzde 4 düşüş, endeks 146,5
- Ankara: yüzde 2,5 düşüş, endeks 182,5
- İzmir: yüzde 9,3 düşüş, endeks 148,7
Ortalama konut metrekare fiyatı ülke genelinde 46 bin 681 TL oldu. İstanbul'da bu rakam 67 bin 949 TL, İzmir'de 54 bin 310 TL, Ankara'da ise 40 bin 417 TL olarak hesaplandı.
Cari (nominal) fiyatlar ise yıllık bazda yükseldi. Türkiye genelinde artış yüzde 19,6 olurken İstanbul'da yüzde 24,6, Ankara'da yüzde 26,5, İzmir'de yüzde 17,7 oldu. Nominal artışların enflasyonun altında kalması, reel fiyatlardaki düşüşün nedenini oluşturuyor.
Reel kiralarda gerileme sürüyor
Türkiye genelinde reel kira fiyat endeksi eylülde 165,6 seviyesine geriledi. Bunda, ortalama metrekare cari kiranın aylık yüzde 0,8 düşmesi ile aynı ay enflasyonun yüzde 1,8 olması etkili oldu. Endeks, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,7 azaldı.
Büyükşehirlerde de reel kira endeksi aylık bazda düştü:
- İstanbul: aylık yüzde 2,6 düşüş, endeks 200,7
- Ankara: aylık yüzde 3,5 düşüş, endeks 245,7
- İzmir: aylık yüzde 3,2 düşüş, endeks 185,5
Kiralık konut talebi yıllık olarak arttı
Kiralık konut talep endeksi eylülde bir önceki aya göre yüzde 15,1 geriledi. Buna karşın geçen yılın aynı ayıyla kıyaslandığında yüzde 5,5 artış gösterdi.
Kapatılan ilan yaşı, ülke genelinde aylık bazda 0,8 gün uzayarak 28 güne çıktı. İstanbul'da 0,9 günlük artışla 23,5 gün, Ankara'da 0,4 günlük artışla 24,7 gün, İzmir'de ise 0,2 günlük artışla 37,5 gün oldu.
Kira endeksi TÜİK verisiyle doğrudan kıyaslanamaz
Raporda, BETAM'ın sahibinden.com verileriyle hesapladığı kira endeksi ile TÜİK'in TÜFE kira endeksinin yöntem bakımından farklı olduğu hatırlatıldı. BETAM endeksi, yeni kiraya verilmek üzere ilan edilen konutların talep edilen kira fiyatlarındaki değişimi izliyor. Ancak ilan edilen fiyatla kiralamanın gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleştiyse hangi bedelle olduğu bilinemiyor. Bu yüzden endeksin doğrudan enflasyon hesabında kullanılması uygun görülmüyor.
TÜİK'in Hanehalkı Bütçe Anketi ile izlediği kira endeksi ise aynı evde oturmayı sürdüren kiracıların yaşadığı fiyat artışını yansıtıyor.