En Sık Kullanılan Emlak Terimleri ve Detaylı Açıklamaları

Gayrimenkul sektöründe kullanılan birçok terim, alım, satım, kiralama ve hukuki işlemlerde karşılaşılabilir. İşte en sık kullanılan emlak terimlerinin anlaşılır açıklamaları:

Parsel Nedir?

Parsel, İmar Kanunu çerçevesinde sınırları belirlenmiş arazi parçasıdır. Parsellerin mülkiyeti tek bir kişiye veya birden fazla kişiye ait olabilir. Parsel numarası, tapu kayıtlarında belirtilir ve e-Devlet üzerinden sorgulanabilir. Arsa alım-satım işlemlerinde parsel detaylarına dikkat etmek önemlidir.

Ada Nedir?

Ada, birden fazla parselin bir araya geldiği, çevresi cadde, sokak veya doğal oluşumlarla sınırlandırılmış arazi topluluğudur. Ada ve parsel numarası, gayrimenkul alım-satımında tapu bilgilerinin doğrulanmasında kritik bir rol oynar. Tapu Kadastro Müdürlüğü’nden veya e-Devlet’ten kolayca öğrenilebilir.

Pafta Nedir?

Pafta, büyük ölçekli harita ya da planların daha kolay anlaşılması için bölümlere ayrılmış parçalarına verilen isimdir. Pafta numaraları, imar planlarını detaylı incelemek isteyen kişiler için önemlidir. Pafta bilgisi, genellikle parsel ve ada bilgilerinin yanında yer alır.
 

Kadastro Nedir?

Kadastro, devlet tarafından arazi sınırlarının ve değerlerinin belirlenerek tapuya kaydedilmesi işlemidir.

• Mali Kadastro: Arazi değeri belirlenir.

• Hukuki Kadastro: Arazinin yasal hakları tespit edilir.

• Geometrik Kadastro: Arazinin sınırları ve yapısı kayıt altına alınır.
  Kadastro, gayrimenkul alım-satım işlemlerinin hukuki zeminini oluşturur.

Kira Stopajı Nedir?

Kira stopajı, iş yeri kira gelirlerinden yapılan vergi kesintisidir. Stopaj, gayrimenkul sahibine ulaşmadan önce kiracı tarafından ödenir. Stopaj oranları ve hesaplama yöntemleri Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenir.

Kapora Nedir?

Kapora, bir gayrimenkulün belirli bir süre başka birine satılmamasını veya kiralanmamasını sağlamak için verilen güvence bedelidir.

• Alıcı vazgeçerse: Kapora yanar.

• Satıcı vazgeçerse: Kapora iade edilir.
  Kapora işlemlerinde yazılı bir sözleşme yapmak alıcı ve satıcı için güvence sağlar.

Depozito Nedir?

Depozito, kiralanan gayrimenkulün zarar görmemesi için alınan güvence bedelidir. Kanuna göre, depozito miktarı en fazla 3 aylık kira bedeli kadar olabilir. Depozito iadesi, sözleşme bitiminde zarar olmadığının tespit edilmesi durumunda gerçekleşir.

Emlak Beyanı Nedir?

Emlak beyanı, şahıs ya da kuruluşların sahip oldukları gayrimenkulü belediyelere bildirmesidir. Bu bildirim sonucunda emlak vergisi tutarı belirlenir. Emlak beyanında yanlış bilgi verilmesi cezai işleme neden olabilir.

Rayiç Bedel Nedir?

Rayiç bedel, bir gayrimenkulün bulunduğu bölgedeki güncel alım-satım değeridir. Belediyeler tarafından belirlenen rayiç bedel, tapu işlemlerinde esas alınır. Gayrimenkul satışında tapu harçları, rayiç bedel üzerinden hesaplanır.

Amortisman Nedir?

Amortisman, bir gayrimenkulün kira gelirleri ile kendini kaç yılda amorti edeceğini ifade eder. Kısa amortisman süresi, yatırımın daha kârlı olduğunu gösterir. Amortisman hesaplaması yaparken bölgedeki kira gelirleri analiz edilmelidir.

Kat Mülkiyeti Nedir?

Kat mülkiyeti, bir yapının bağımsız bölümleri üzerinde mülkiyet hakkı olduğunu gösteren tapu çeşididir. Kat mülkiyetine geçiş için yapının inşaatının tamamlanmış ve iskan belgesinin alınmış olması gerekir.

Kat İrtifakı Nedir?

Kat irtifakı, inşaatı devam eden veya henüz başlamamış bir gayrimenkulde mülkiyet hakkını ifade eder. İnşaat tamamlandıktan sonra kat irtifakı, kat mülkiyetine dönüştürülebilir.

Bağımsız Bölüm Nedir?

Bağımsız bölüm, bir yapıda tek başına kullanılabilir olan daire, dükkan gibi alanlardır. Bağımsız bölümler, tapu kayıtlarında ayrı ayrı belirtilir.

Gabari Nedir?

Gabari, bir yapının inşa edilebileceği azami yüksekliği ifade eder. Belediyeler tarafından belirlenen gabari, imar planlarına uygun şekilde belirlenir.

Temlik Nedir?

Temlik, bir gayrimenkulün mülkiyetinin başka bir kişiye devredilmesi işlemidir.

• Kanuni Temlik: Vasiyet gibi yasal sebeplerle yapılır.

• Rızai Temlik: Tarafların anlaşması ile yapılır.

• Kazai Temlik: Mahkeme kararı ile yapılır.

Çekme Kat Nedir?

Çekme kat, bir yapının en üst katına eklenen daraltılmış alanlardır. İmar Kanunu'na uygun şekilde inşa edilmesi zorunludur.

İskan Nedir?

İskan, bir yapının oturum iznidir. İlgili belediye tarafından verilen bu belge, yapının projeye uygunluğunu ve borçsuz olduğunu gösterir. İskan olmadan tapu işlemleri tam olarak tamamlanmış sayılmaz.

Hisseli Tapu Nedir?

Hisseli tapu, bir gayrimenkulün birden fazla kişiye ait olduğunu gösterir. Hisseli tapuda, mülkün hangi kısmının kime ait olduğu belirtilmez.

İfraz Nedir?

İfraz, bir gayrimenkulün birden fazla parsele ayrılması işlemidir. İfraz işlemleri belediye ve tapu müdürlükleri üzerinden gerçekleştirilir.

Yola Terk Nedir?

Yola terk, bir arazinin imar planlarına uygun olarak yol veya kamu kullanımına bırakılması işlemidir. Bu işlem bedelli veya bedelsiz şekilde yapılabilir.

DASK Nedir?

DASK, doğal afetlere karşı konutları güvence altına alan zorunlu deprem sigortasıdır. DASK poliçesi olmadan tapu devri yapılamaz.

İpotek Fekki Nedir?

İpotek fekki, bir gayrimenkul üzerindeki ipoteğin kaldırılması işlemidir. Bu işlem için bankadan alınan fek yazısı, tapu müdürlüğüne teslim edilir.

Muvafakatname Nedir?

Muvafakatname, bir kişinin sahip olduğu hakları başka bir kişi ya da kuruma devretmesine izin veren yetki belgesidir. Evli kişilerde, eş rızası ile yapılan satış işlemleri için muvafakatname alınması zorunludur.
 

İntifa Hakkı Nedir?

İntifa hakkı, bir gayrimenkulün mülkiyet hakkı sahibine dokunmadan, başka bir kişi tarafından kullanımını ve gelirinden faydalanılmasını sağlayan haktır. İntifa hakkı devredilemez ve sahibinin ölümü ile sona erer.