Tapu, taşınmazın niteliğine ve nasıl kullanıldığına göre farklı türlerde düzenlenebiliyor. Taşınmazın arsa ya da bağımsız bölüm olması, kat mülkiyetine geçilip geçilmediği ve hisseli bir yapıda bulunup bulunmadığı tapunun türünü belirliyor. Bir tapu örneğine bakıldığında adres, ada-parsel bilgisi, yüzölçümü, nitelik ve malik bilgileri gibi birçok resmî ayrıntı yer alıyor.
Bugün tapular büyük ölçüde dijital sistemler üzerinden görüntülenebiliyor. Buna rağmen tapu türleri kendi içinde farklı özellikler taşımayı sürdürüyor.
Renkli tapu dönemi geride kaldı
Geçmişte tapular çoğunlukla renklerine göre ayırt ediliyordu. Mavi tapu genellikle arsayı, pembe tapu ise kat mülkiyetli bağımsız bölümü ifade ediyordu. İşlemler artık dijital ortamda yürütüldüğü için asıl belirleyici olan tapunun rengi değil, türü ve içeriği.
Kat mülkiyetli tapu
Kat mülkiyetli tapu, yapının inşaatı tamamlanıp gerekli yasal izinler alındıktan sonra düzenleniyor. Bu tapu, bağımsız bölümlerin her birinin ayrı bir mülkiyet hakkına sahip olduğunu gösteriyor. Kullanım ve satış açısından en net tapu türlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Hisseli arsa tapusu
Hisseli arsa tapusunda taşınmaz birden fazla kişi adına kayıtlı. Her hissedarın bir pay oranı var, ancak arsanın fiziksel olarak hangi bölümünün kime ait olduğu tapuda belirtilmiyor. Bu yüzden satın alınan kısmın sınırları net olmayabiliyor. Özellikle arsa yatırımında hisseli yapının dikkatle incelenmesi gerekiyor.
Müşterek tapu
Müşterek tapu, taşınmazın birden fazla kişiye ortak mülkiyetle ait olması anlamına geliyor. Bugün bu yapı çoğunlukla "paylı mülkiyet" olarak da adlandırılıyor. Her hissedarın pay oranı bulunuyor, ama hak taşınmazın tamamı üzerinde ortak kullanılıyor. Örneğin %50 hisseye sahip olmak, taşınmazın belirli bir bölümünün yalnızca o kişiye ait olduğu anlamına gelmiyor.
Arsa tapusu
Arsa tapusu, üzerinde yapı bulunmayan taşınmazlar için düzenleniyor. Yatırım, tarla ya da imarlı arsa gibi farklı amaçlarla değerlendirilebiliyor. Satın almadan önce imar durumu, hisseli yapı olup olmadığı ve altyapı bilgilerinin ayrıca kontrol edilmesi öneriliyor.
Tapu türü neden önemli?
Taşınmaz almadan önce tapu türünü incelemek önem taşıyor. Konut, arsa ya da yatırım amaçlı alımlarda tapu ayrıntılarının dikkatle gözden geçirilmesi, olası sorunların önceden fark edilmesine yardımcı oluyor.
